گرفته شدند ولى سالنامه‌هاى چينى مجموع لشكريان گائو - سيان - چژى را 30000 نفر ذكر مىكنند « 1 » . مورخان متقدم‌تر تازى ، كه به شرح وقايع آسياى غربى در آن زمان پرداخته‌اند ، از اين پيكار سخنى نمىگويند « 2 » ( رجوع شود به ص 37 ) . ولى بديهى است كه اين جنگ در تاريخ تركستان واجد اهميت فوق العاده بوده زيرا اين موضوع - كه كدام يك از دو فرهنگ و تمدن - چينى يا اسلامى - بايد در آن سرزمين حكمفرما باشد در اين نبرد حل و معلوم شد . چينيان در نقاط ديگر هم به فرمانفرمايان بومى در مبارزهء ايشان با تازيان يارى كردند ولى ديگر جرأت پيكار آشكار با تازيان را نداشتند . سالنامه‌هاى چينى از موفقيتهاى مهم چينيان در اقصى نقاط جنوب شرقى ماوراء النهر يعنى مرز هندوستان ، سخن مىگويند « 3 » . ولى اين خبر در منابع عربى تأييد نشده . ابو داود خالد بن ابراهيم - كه از طرف ابو مسلم به حكومت بلخ منصوب شده بوده با موفقيت در ختل و كش وارد عمليات شده بود . فرمانفرماى ختل به چين گريخت . دهقان كش مقتول گشت و برادر او را به جايش بر تخت

--> ( 1 ) - . note ، 143 . p ، « Documents » ، Chavannes ( 2 ) - در تأليف ثعالبى اشاره‌اى به اين حرب شده ( لطايف ، 126 ) ، به گفتهء وى چينيانى كه زياد بن صالح به اسارت گرفته بوده شيوهء تهيهء كاغذ را به سمرقنديان آموختند ثعالبى به كتاب « مسالك و ممالك » اشاره مىكند و محتملا تأليف جيهانى را در نظر دارد . ( به ص 55 رجوع شود ) . اشاره قديم‌ترى به اين موضوع يعنى لشكركشى زياد در تأليف ابن طيفور ديده مىشود ( چاپ كلر ، 8 ) كه گيب نقل كرده است : . sq 297 . Documents » p » ، Chavannes ؛ 96 p ، « The Arab conquests » ، Gibb ) ( 3 ) - بيچورين ، « مجموعهء اخبار » ، چاپ اول ، I I I ، 243 - 242 . . sg 151 . p ، « Documents » ، Chavannes